Kitap Tanıtım: Her Şey Bir Gecede Çökebilir, John Casti, Optimist Kitap

Bir sabah uyandığınızda her gün bakaldan aldığınız sütün o gün bakkalınıza gelmediğini öğrendiğinizde ne yaparsınız? Çok da sorun olmaz, değil mi? Peki ya ertesi gün de gelmezse? Ya da bir sonraki gün? Bir hafta?

Beyniniz vücudunuza ufaktan tedirginlik sinyalleri göndermeye başlar sanıyorum. Diğer marketlerde de durum aynı ise realiteniz kırılır ve gerçeğiniz hızla kabusa dönüşür.

John Castinin kitabını elime aldıktan sonra yaşamın ironik kırılganlığı ile ilgili ciddi bir farkındalık yaşadım. En basitinden Gezi Olaylarına bakışım değişti mesela. Dünya’nın “mümkün” sonu ya da tarihte daha önce de yaşanmış küçük kıyametler için olası senaryoları okuyunca hem gerildim, hem de hayretler içinde kaldım. Çünkü kitaptaki hiçbir örnek ütopik gelmedi.

John Casti bu felaket senaryolarına kitabında “X-Events” ismini vermiş ve bize 11 tane “öngörülebilir son” sunmuş. Bunlar;

1. İnternet’in Dünya Genelinde Uzun Süreli Kesilmesi
2. Küresel Gıda Tedarik Sisteminin İflası
3. Kıtasal Ölçekte Yaşanan Elektromanyetik Bir Darbeyle Tüm Elektronik Cihazların Bozulması
4. Yeni Bir Global Jeopolitik Düzenin Ortaya Çıkışı
5. Egzotik Parçacıkların Yaratılmasına Bağlı Olarak Dünyanın Yok Olması
6. Nükleer Tablonun İstikrarsızlaşması
7. Dünya Petrol Rezervlerinin Tükenmesi
8. Küresel Bir Salgın
9. Elektrik ve Temiz Su Şebekelerinin Çöküşü
10. Zeki Robotların İnsanoğlunu Alt Etmesi
11. Dünya Finans Piyasalarının Çöküşü

Kitabın içinden bir örnek verelim: Yeryüzünde mevcut üretime göre tüm dünya çapında toplam 17 günlük bir petrol rezervi olduğunu biliyor muydunuz mesela? Bu şekilde işleyen bir enerji politikasının olası bir kriz halinde nelere yol açabileceğini daha önce hiç aklınızın ucundan geçirmiş miydiniz? Geçirmediniz değil mi? Tıpkı her sabah bakkalınızda günlük sütünüzü bulmanız gibi, bu konuda da bir tereddütünüz yok.

Ama kazın ayağı göründüğü gibi değil!

Her şeyin pamuk ipliği gibi birbirine bağlı olduğu karmaşık yapıların varlığı ve bu yapıların her geçen gün daha da karmaşık hale gelmesi bu kitaptaki olası “Son” senaryolarının ana tetikleyici unsuru. Bakın yazar kitapta kendi cümleleri ile şöyle diyor;

Aşırı karmaşıklık yüklemesi, X-olayların tetikleyicisidir. Bu aşırı yüklenme durumu, bir sistemdeki (toplum, şirket ve hatta birey vb) yönetilmesi imkansız gerilim veya baskı şeklinde tezahür edebilir. Baskıyı azaltan X-olaysa toplumsal bir çöküşten, bir şirket iflasına veya bir sinir krizine kadar çok çeşitli şekillerde ortaya çıkabilir.

Benim için kitapta en uzak görünen senaryo “Zeki robotların İnsanoğlunu Alt Etmesi” ama aşağıda Google’ın yeni satın aldığı ve Amerikan ordusu için robot üreten “Boston Dynamics” videolarını izlediğiniz zaman ürkeceğinize eminim.

Şunu demeden geçemiyorum; İnsanoğlu kendi kıyametini kendi eliyle hazırlıyor!

Olası sonların kitabı “Her Şey Bir Gecede Çökebilir“i tavsiye ederim. Anlatımını merak edenler için ise şöyle diyebilirim. “Hafif teorik ve akademik tatlarda bir kitaptır.”